Parasitisme als business model

Kredietbeoordelaar Moody’s dreigt Barclays af te waarderen. Daar zit pervers gedrag achter.

Barclays heeft bekend schuldig te zijn aan het manipuleren van de interbancaire rentetarieven Libor en Euribor. Verschillende directeuren, waaronder Barclays’ CEO, zijn inmiddels afgetreden en de bank moet boetes betalen van in totaal 290 miljoen pond. Kredietbeoordelaar Moody’s heeft het nieuws inmiddels ook te horen gekregen en dreigt Barclays’ kredietwaardigheid af te waarderen vanwege de ‘onzekerheid’ die het gevolg zou zijn van opstappende bestuurders.

Allereerst kan men zich afvragen waarom het opstappen van directeuren die wellicht direct medeplichtig waren aan grootschalige fraude (en ondertussen tientallen miljoenen ponden opstreken) niet heeft geleid tot een verhoging van Barclays’ kredietwaardigheid. ‘Opgeruimd staat netjes,’ zou een normaal mens zeggen.

Veel belangrijker nog is de vraag waarom kredietbeoordelaar Moody’s de kredietwaardigheid van Barclays pas nú dreigt af te waarderen. Hoewel de schikking tussen Barclays en financiële toezichthouders inmiddels iets meer dan een week oud is, is al veel langer bekend dat verschillende zakenbanken, waaronder Barclays, werden onderzocht in verband met manipulaties van de Libor en de Euribor. Een financiële insider als Moody’s zou toch van dit soort onderzoeken op de hoogte moeten zijn om zodoende investeerders te beschermen tegen vervelende verrassingen.

Vaker te laat
Het geval Barclays is niet de eerste keer dat Moody’s te laat is met het bijstellen van een kredietbeoordeling. In de jaren voorafgaand aan de financiële crisis van 2008, verstrekte Moody’s de hoogste AAA-rating aan tienduizenden investeringsproducten die uiteindelijk waardeloos bleken te zijn. Banken die later met miljarden aan publiek geld overeind moesten worden gehouden konden eveneens rekenen op glanzende kredietbeoordelingen. Moody’s beoordelingen werden pas bijgesteld toen talloze investeerders hun geld al lang en breed kwijt waren.

Ondanks overweldigende bewijzen dat de ratings van Moody’s en andere grote kredietbeoordelaars het papier niet waard zijn waarop ze worden gedrukt, fungeren deze toch vaak als richtlijn voor publiek beleid. Ook landen krijgen namelijk credit ratings toegewezen. Vooral de laatste jaren is het modieus om zo’n beetje alles te doen om maar een AAA-rating te houden. Zodoende wordt er in veel Europese landen enthousiast bezuinigd in ruil voor de twijfelachtige goedkeuring van een stelletje zelfbenoemde financiële goeroes.

Opzettelijke incompetentie
Op de wereldwijde markt voor kredietbeoordelingen zijn drie grote spelers actief: Moody’s, Standard & Poor’s en Fitch Ratings. Samen hebben deze drie bedrijven ongeveer 95 procent van de markt in handen. Investeerders kunnen daardoor nauwelijks om deze drie bedrijven heen.

Moody’s, Standard & Poor’s en Fitch Ratings verdienen hun geld door hun beoordelingen van kredietwaardigheid in rekening te brengen bij de beoordeelde partij. De uitkomsten van deze onderzoeken zijn vervolgens gratis voor potentiële investeerders beschikbaar. Uiteraard is niemand bereid te betalen voor een lage beoordeling. Het verlagen van een credit rating levert financieel dus niks op en heeft alleen zin als dit de zichtbaarheid van de kredietbeoordelaar zelf vergroot.

Dat zichtbaarheid nuttig is voor een kredietbeoordelaar (en bedreigend kan zijn voor de beoordeelde partij) wordt geïllustreerd door het geval van de Duitse verzekeraar Hannover Re. Omdat Hannover Re weigerde een betalende klant van Moody’s te worden, besloot laatstgenoemde het schuldpapier van de verzekeraar af te waarderen tot junk status – ondanks het feit dat andere kredietbeoordelaars geen problemen constateerden. Binnen enkele uren was Hannover Re’s marktwaarde met 175 miljoen dollar gedaald.

Het is dus geen verrassing dat landen, lokale overheden en bedrijven doorgaans graag betalen om ‘vrijwillig’ op kredietwaardigheid te worden beoordeeld. En natuurlijk is het ook geen verrassing dat kredietbeoordelaars er geen enkele moeite mee hebben kredietbeoordelingen te verstrekken die veel en veel te positief zijn. De kassa moet rinkelen, nietwaar?

Parasitisme als business model
Een bedrijf als Moody’s verdient dus zijn geld op dezelfde manier als een parasiet aan voedsel komt: zoek een onvrijwillige gastheer, profiteer zo lang als het gaat, geef niks van waarde terug en vind een nieuwe prooi als er écht niks meer te halen valt. Gelukkig voor Barclays is het voor deze bank nog niet zo ver. Er is vast nog wel ergens budget voor een extra waarderinkje dat Moody’s mag uitvoeren.

X-posted @ Sargasso

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s