Een lekker wijf is ook maar een mens

Seksisme is de antithese van zelfbeschikking.

Onlangs verscheen een interessant interview in het webzine Salon met socioloog en auteur David Jacobson. Laatstgenoemde beargumenteert in een binnenkort te verschijnen boek dat ideeën omtrent vrouwelijke seksualiteit een belangrijke rol spelen in allerlei hevige sociale conflicten. Dankzij een almaar voortschrijdende globalisering ontstaan op steeds meer plekken onoplosbare spanningen tussen de vertegenwoordigers van traditionele, patriarchale samenlevingen en diegenen die zelfbeschikking – ook voor vrouwen – belangrijker achten dan traditie. Zowel de recente protesten tegen verkrachting in India en de hoogoplopende spanningen tussen Moslimbroederschap en seculiere oppositie in Egypte passen volgens Jacobson in dit patroon.

Hoewel Jacobson een boeiende these presenteert, werd ik vooral getroffen door een veel algemenere observatie:

On the patriarchal side, there’s this idea of the [female] body belonging to the community. Virginity is an interesting example of this because the woman is seen as a marker of family boundaries, a symbol of the community. She’s viewed as both the source of the literal, as well as, in the more figurative sense, the source of the continuity of the community. That sounds like a privileged status, but in fact what evolves from that is the notion that she needs to be under the control of men — of fathers, of husbands, of brothers. The stress on virginity reflects the imperatives of the larger society: promising society’s continuity through marriage and children. So the woman’s consent is irrelevant, since her purpose transcends herself. […]

[I]n highly patriarchal, traditional contexts, rape is really a subset of adultery. The rape is the violation not of the woman but of another man’s ownership of that woman. […] There is this atrocious notion that a woman who’s raped is a) dishonored and b) that she can to some extent save her honor by marrying the rapist.

Bovenstaande passage biedt namelijk nog steeds(!) inzicht in sommige hoogoplopende conflicten in moderne Westerse samenlevingen. Zo bestaat er in de VS een grote groep conservatieve politici en religieuze leiders die er geen been in ziet verkrachte vrouwen (emotioneel) te bestraffen en die daders het liefst zo min mogelijk in de weg legt. Ook veel maatregelen om abortus te ontmoedigen zijn primair bedoeld om vrouwen te straffen en hebben werkelijk niets uit te staan met ‘de bescherming van het ongeboren leven’. Zelfs anticonceptie wordt door prominente conservatieven gezien als moreel verwerpelijk en aanzettend tot slettengdrag. Republikeinen vinden dan ook dat werkgevers met ‘morele bezwaren’ het recht zouden moeten hebben om anticonceptie uit te mogen sluiten van de door hen aangeboden ziektekostenverzekeringen.

Uit bovenstaande voorbeelden blijkt dat er stevige spanningen bestaan tussen voorstanders van het idee dat vrouwen zelf mogen weten of, en hoe, ze hun seksualiteit in de praktijk brengen en hun tegenstanders, die boven alles menen dat vrouwelijke seksualiteit uitsluitend in dienst mag staan van keurige voortplanting binnen een door de maatschappij gesanctioneerd huwelijk.

Ook de afkeer van met name mannelijke homoseksualiteit valt zo verklaren. Afgezien van de ick factor, is het gevolg van een homoseksuele identiteit dat mannen zich aan de hun toebehorende rol in de samenleving onttrekken. Mogelijkerwijs verklaart dit inzicht ook waarom onder conservatieven de afkeer van vrouwelijke homoseksualiteit doorgaans veel minder hevig wordt beleden. Weliswaar onttrekken ook lesbiënnes zich aan hun traditioneel voorgeschreven rol, maar met een beetje uithuwelijking of verkrachting is dat probleem natuurlijk snel opgelost.

Het conflict tussen zelfbeschikking en patriarchaat is zodoende onderdeel van een veel bredere strijd tussen individu en collectief. Specifiek: een collectief dat onder strakke leiding staat van een exclusieve groep oude conservatieve mannen. In de VS zijn dat allereerst de Republikeinen. In Nederland de mannenbroeders van de SGP en de paus. Alhoewel? In de donkere krochten van het internet zijn bijvoorbeeld ook voldoende gamers te vinden die het niet kunnen hebben dat vrouwen niet als vanzelf klaarstaan om op commando kinderen te baren en het huis aan kant te maken. Zelfbeschikking is immers alleen leuk als het voor jezelf geldt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s