Kritiek op Israël

Stukken die een kritisch standpunt innemen ten opzichte van Israël of de Israëlische politiek kunnen altijd op felle en (steeds vaker) instemmende reacties rekenen. Maar waarom precies?

Het is de hypocrisie zegt de een: ‘Israël beweert een democratische, op het westen georiënteerde staat te zijn die de mensenrechten respecteert, maar de Palestijnen in de bezette gebieden hebben (in tegenstelling tot de kolonisten) geen politieke rechten en met de mensenrechten van Palestijnen neemt Israël het ook niet zo nauw.’

‘Het is omdat Israël in de praktijk altijd op westerse, ook Nederlandse steun kan rekenen,’ zegt de ander. ‘Uit mijn naam geen gewelddadige onderdrukking, mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden.’

Maar goed, onze allergrootste bondgenoot, de Verenigde Staten, heeft een track record dat nog stukken erger is. Denk aan hun gewapend optreden in Vietnam en Irak, systematische steun aan iedere gewelddadige rechtse dictatuur in Latijns-Amerika die ze maar konden vinden, Abu Ghraib, renditions, drones, etc., etc. Nederland zei er nooit wat van. Daarnaast: vrijheid en mensenrechten brengen met clusterbommen en enhanced interrogation techniques is natuurlijk ook niet bepaald kosher.

Komt de felle kritiek op Israël dan toch voort uit ordinair en hardnekkig antisemitisme? Soms wel, zo valt op te maken uit de reacties die steevast volgen op ieder stuk waarin Israël een rol speelt (als ‘de Joden’ zus doen of wanneer ‘de Joden’ nu eenmaal zo zijn, dan weet je wel hoe laat het is). Toch heb ik de indruk dat antisemitisme maar hoogst zelden een rol speelt in de veelvuldige kritiek op Israël.

Belangrijker is dat het volstrekt onmiskenbaar is waar opeenvolgende Israëlische regeringen mee bezig zijn. In theorie zou je nog wel een boom kunnen opzetten over de vraag of Irak uiteindelijk beter af zal zijn dankzij de Amerikaanse interventie. Freedom isn’t free, nietwaar? En Saddam was – net als Ho Chi Minh en Fidel Castro – bepaald geen lieverdje.

Maar in het geval van de door Israël bezette gebieden schiet die intellectuele schaamlap volstrekt tekort. Het valt immers met geen mogelijkheid vol te houden dat de Palestijnen beter af zijn wanneer Israëlische kolonisten Palestijnse huizen, olijfgaarden en waterputten inpikken. De Israëlische landroof op de Westoever is daarvoor té onmiskenbaar, té schaamteloos. Geen wonder dus dat de kritiek navenant is.

Daarnaast – en misschien nog wel belangrijker – is kritiek op Israël jarenlang taboe geweest. Had je kritiek op de staat Israël dan had je vast ook wel wat tegen Joden (‘Vuile antisemiet!’). Kritiek op de VS daarentegen, is zeker al sinds eind jaren zestig maatschappelijk geaccepteerd. Daar hoef je dus ook niet zo moeilijk over te doen. (Bovendien komen we dankzij allerlei populaire cultuuruitingen ook nog eens regelmatig in aanraking met de positieve kanten van de VS.)

Ondanks verwoede pogingen van diverse Israëlische regeringen en met Israël sympathiserende organisaties, is het taboe tegen Israëlkritiek in sneltreinvaart aan het afbrokkelen. Vooral, zo is mijn stellige indruk, omdat het verwijt van antisemitisme dat werd gebruikt om het taboe in stand te houden té vaak en té opzichtig werd misbruikt.

Taboes zijn zelden ergens goed voor en het is dus bepaald geen kwalijke zaak dat het taboe op Israëlkritiek verdwijnt. Verdwijnende taboes worden echter doorgaans gevolgd door een vloedgolf van opgekropte emoties – vooral woede – die nu eens eindelijk de vrije loop mogen worden gelaten. Sommige kritiek op Israël is dan ook volstrekt overtrokken, bijvoorbeeld wanneer Israël à la Mahmoud Ahmadinejad wordt verweten ‘net zo erg als de nazi’s’ te zijn.

Hoewel het desondanks goed is dat het taboe op Israëlkritiek verdwijnt, was het beter geweest als dit taboe er nooit was geweest. Wellicht hadden Nederland en Europa dan eerder een gezondere houding ten opzichte van het Israëlische bezettingsbeleid kunnen aannemen. En wellicht – een mens mag wel eens optimistisch zijn, nietwaar? – was Israël dan een verstandigere politiek gaan voeren ten opzichte van de bezette gebieden – niet alleen in het belang van de Palestijnen, maar ook in het belang van Israël zelf. Die Arabieren om Israël heen gaan immers voorlopig nog niet weg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s